Skip to main content
Ойлар

Өткіншілікті ұғыну — өмір сүретіндер мен қызмет ететіндер арасында

Өмірдің бар әзілі мынада: адамдар оның өткінші екенін шын мәнінде ұғынбайды. Сол себепті олар үнемі шеңберлердің ішінде өмір сүреді — таныс, қауіпсіз, қабылданған нәрселердің шеңберінде. Бірақ олай болуы міндетті емес. Тіпті дене кемістігің болса да, тіпті ауыр жағдайда болсаң да, тіпті алға жылжымауға сылтау болатын бірдеңеге жармасатының болса да — бұлардың ешқайсысы сені тоқтатпауы керек. Бұл — тек алға жүру керек, орнында отырмау керек деген белгілі бір ұғыну. Қызықты жерлерде өмір сүр. Стандартты емес нәрселер істе. Бәрі сияқты үйден жұмыс істеме — орындарды үздіксіз ауыстыр: кафелер, кітапханалар, саябақтар, басқа қалалар. Бәрі үйде отырғанда жаңбыр астында жүр. Ешкім жүрмейтін жерлерден өт — тура да, астарлы да мағынада. Бәрі сияқты, тиесілі жолмен, үлгі бойынша өмір сүрудің мәні неде? Егер бәрі өзгенің сценарийімен өтсе, қанша өмір сүргеніңнің қандай айырмасы бар? Шынымен өмір сүру керек. Бірақ мұнда бір қулық бар — мұны кез келген адам оқи алады. Кез келген адам оны сөз жүзінде түсіне алады. Бірақ оны кез келген адам ұғына алмайды. Мен ұғыну деген не екенін білесің бе деп риторикалық сұрап отырғам жоқ. Тікелей сұраймын: мұның шынымен өзің туралы екенін іштей сезінесің бе? Тезисті білу мен сол бойынша өмір сүру арасында — 99% адам кесіп өте алмайтын құз жатқанын? Егер сен тек жұмысқа бару үшін ғана өмір сүрсең — жұмысқа бару үшін жұмысқа барсаң — өмір сүрмегенің де жөн шығар. Мұнда қандай мақсат бар? Осы сұрақты өзіңе қойсаң — сенде мүмкіндік бар деген сөз. Ал мақсат туралы тіпті ойламасаң, онда мұнда сұрақ та жоқ. Ондай жағдайда жай ғана өмір сүретіндер, әрі өмір сүретіндерге қызмет ететіндер болады. Қатты естіледі, бірақ бұл — шындық. Үнді касталарын қалай еске алмайсың — бұл кездейсоқ жүйе емес, жай ғана адал сұрыптау: біреулері жағдайдың құлы, басқалары өмір сүреді. Касталар бар жерде бар нәрсеге ат қойды ғана — тек Батыста ол «бәріміз теңбіз» және «сенде таңдау бар» деген елеспен бүркемеленген. Таңдауың бар, бірақ одан шыға алатыны — санаулы ғана. Қалғандары қызмет ету кастасында қалады. «Шыға алмайтындықтан» емес — олар өмір сүріп жатқан шеңбер табиғи болып көрінгендіктен, ал одан аттап шығу қорқынышты, ыңғайсыз, таныс тірек нүктелерінен айырылу дегенді білдіретіндіктен. Сондықтан 99% адам тордағы жайлылықты таңдайды. Ал 1% адам ауыратынын, қайда бара жатқаны белгісіз екенін біле тұра, қозғалуды таңдайды. Нақ сол 1% адам ғана өмір сүреді. Қалғандары тек тіршілік етеді.